اسماعیل باقری، تحلیلگر مسائل افغانستان و پاکستان

تنش‌ها و اختلافات میان دو کشور همسایه و اسلامی یعنی افغانستان و پاکستان، ریشه در مداخلات قدرت‌های بیگانه بویژه انگلیس و سپس امریکا دارد. شاید مهمترین مسأله‌ای که به لحاظ تاریخی روابط دو کشور همسایه را همواره با اختلافات و تنش‌هایی مواجه ساخته است، به بحث خط «دیوراند» برمی‌گردد. خطی که در واقع به مرز بین افغانستان و پاکستان گفته می‌شود. از سویی دیگر مداخلات نظامی قدرت‌های خارجی یعنی در یک مقطع حمله نظامی اتحاد شوروی و سپس حمله امریکا و نیروهای ائتلاف بین‌المللی تحت رهبری ناتو به افغانستان، موجب شده تا روابط پاکستان و افغانستان تحت تأثیر مداخلات قدرت‌های بیگانه باشد. در این میان شکل‌گیری طالبان بیشترین تأثیر مخرب را در ایجاد اختلافات بین افغانستان و پاکستان داشته است که به گفته بی‌نظیر بوتو نخست‌وزیر ترور شده پاکستان، طالبان محصول طراحی‌های انگلیس، پول‌های عربستان سعودی، آموزش‌های امریکا و جغرافیای پاکستان بوده است. در حقیقت مهمترین هدف غربی‌ها در حمایت از طالبان، القاعده و داعش نشان دادن چهره‌ای کریه و تروریستی از اسلام، تخریب روابط کشورهای همسایه در جهان اسلام و از همه مهمتر، ضربه زدن به انقلاب اسلامی و دستاوردهای آن در منطقه بود. یکی از دلایل اصلی عدم موفقیت دولت مجاهدین در افغانستان نیز ناشی از ایجاد ترس و واهمه از شکل‌گیری نظامی شبیه به انقلاب اسلامی در افغانستان و سپس ترساندن پاکستان از تأثیرات انقلاب شیعی در پاکستان بوده است. مسلم است که بخش عمده‌ای از اختلافات بین افغانستان و پاکستان به سیاست استعماری قدرت‌های خارجی باز می گردد که به نوعی ریشه تاریخی نیز دارد، اما بخش دیگر این اختلافات در فرآیند تحولات افغانستان و پاکستان بوجود آمده که از زمان ظهور تا سقوط طالبان و سپس حمله امریکا به افغانستان تاکنون به نوعی ادامه دارد.  نبود قرار داد مرزی‌ میان‌ دو کشور و عدم‌ تمایل‌ افغانستان‌ به‌ شناسایی‌ مرزهایش‌ با پاکستان‌ که‌ حتی‌ در مقاطعی‌ تا انکار موجودیت‌ سیاسی‌ پاکستان‌ نیز پیش‌ رفته‌ است‌، در افزایش تنش‌ها میان اسلام آباد و کابل مؤثر بوده است. در این میان دولت‌ پاکستان‌ نیز همواره‌ تلاش‌ کرده‌ تا با مهار افغانستان‌ و گاه حمایت از گروه‌های طالبان در افغانستان به نوعی مانع‌ از هرگونه‌ خطری‌ از جانب‌ این‌ کشور شود. اقدامی که بر دامنه تنش‌ها میان دو کشور افزوده و مذاکرات صلح میان مقامات افغانی و طالبان را در وضعیت سخت و خطیری قرار داده است.

روزنامه ايران، شماره : 6721، ۲۹ بهمن ۱۳۹۶

 

http://www.iran-newspaper.com/Newspaper/Page/6721/The%20World/14/0